Chủ đề

(Bạn đọc) - Đất quốc phòng và những vấn đề vướng mắc ở 2 đầu cầu Hà Nội và T.p Hồ Chí Minh đã cho thấy sự việc tranh chấp và thu hồi đất đai của Việt Nam đang gặp nhiều khó khăn. Bởi trong vấn đề cần thu hồi khi sử dụng lại vào mục đích quốc phòng, thì gây ra rất nhiều tranh chấp giữa một bên là người được cấp phép sử dụng đất với nhiều bên khác là cơ quan cấp phép. Có lẽ, câu nói “lắm thầy thối ma” là đúng trong trường hợp phân định trách nhiệm và quyền hạn ở bộ máy nhà nước Việt Nam hiện nay.

Trước hết, cần hiểu về nguyên tắc của đất đai đã được ghi rõ tại Điều 4 Luật Đất đai 2013: “Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý”. Hiến pháp Việt Nam năm 2013 cũng ghi rõ trong điều 54 . Vì vậy, cách nhìn đất đai là tài sản tư hữu hoàn toàn không phù hợp với luật pháp Việt Nam.

Đất ở xã Đồng Tâm ai trách nhiệm trước tiên?

Xảy ra sự việc ngày 15/4 vừa qua ở xã Đồng Tâm cho thấy đây là hiện tượng của việc “con giun xéo mãi cũng oằn”. Lý giải vì sao có hiện tượng này thì cần phải xem xét các dự án trước đó để tìm ra nguyên nhân. Ngày 14/4/1980, Thủ tướng Chính phủ ra Quyết định số 113/TTg về việc cấp đất xây dựng đợt 1 sân bay Miếu Môn (trên địa bàn xã Đồng Tâm), với diện tích 208ha, trên đường bao gồm 16 mốc giới (từ mốc số 1 đến mốc số 16). Khu đất sân bay Miếu Môn đến năm 2014 do Tiểu đoàn 31, Lữ đoàn 28, Quân chủng Phòng không – Không quân nắm quyền quản lý.

Nhưng vì dự án sân bay không được đầu tư khai thác, nên trong thời gian đó chính quyền xã đã “đi trước một bước” và hợp thức hóa giấy tờ chuyển đổi từ đất quốc phòng sang đất của chính quyền địa phương quản lý. Mặc dù Tiểu đoàn 31 (đơn vị quản lý sân bay) đã tiến hành ngăn chặn, yêu cầu các hộ có mục đích xây dựng nhà ở và canh tác trên nền đất thuộc quốc phòng tạm dừng và đình chỉ hoạt động, nhưng cán bộ xã vẫn khẳng định là đất hợp pháp.

Đã có khoảng 14 hộ dân được hợp thức hóa quyền sử dụng đất trên đất quốc phòng

Đã có khoảng 14 hộ dân được hợp thức hóa quyền sử dụng đất trên đất quốc phòng

Tháng 3/2015, Bộ Quốc phòng thu hồi hơn 50 ha đất trong số này, giao Tập đoàn Viễn thông quân đội Viettel quản lý sử dụng vào công trình quốc phòng A1. Đến thời điểm này đã có 14 hộ dân có giấy chứng nhận thuộc quyền sử dụng đất tại đồng Sênh. Khi cán bộ huyện và tập đoàn Viettel tiến hành đo đạc địa chính, thì mâu thuẫn bắt đầu lên cao trào và người dân bắt đầu tiến hành gửi hàng loạt đơn thư khiếu tố đã được gửi tới huyện, thành phố để yêu cầu lãnh đạo cấp trên giải quyết. Sự giải thích của thành phố Hà Nội, Bộ Quốc phòng, huyện Mỹ Đức về khu đất tại đồng Sênh (thuộc xã) là “đất quốc phòng”, song nhân dân xã phản đối và không đồng tình.

Khi mâu thuẫn lớn xảy ra thì ngày 30/3, Công an Hà Nội khởi tố vụ án “gây rối trật tự công cộng” để điều tra các vi phạm pháp luật. Cục Điều tra Hình sự (Bộ Quốc phòng) cũng đồng khởi tố vụ án “chống người thi hành công vụ” và “vi phạm các quy định về sử dụng đất đai”. Ngày 15/4, Công an Hà Nội khi thực thi lệnh bắt với một số người để phục vụ điều tra vụ án gây rối đã gặp phải phản ứng của nhiều người dân xã Đồng Tâm. Tạo nên sự việc 38 cán bộ huyện Mỹ Đức và cảnh sát cơ động Hà Nội bị bắt giữ tại nhà văn hóa thôn, gây xôn xao dư luận cả nước.

Cần tìm ra rõ các nguyên nhân và trách nhiệm dẫn đến sự việc ở xã Đồng Tâm

Cần tìm ra rõ các nguyên nhân và trách nhiệm dẫn đến sự việc ở xã Đồng Tâm

Nguyên nhân của vụ việc xảy ra trước tiên cần xét đến trách nhiệm của chính quyền xã. Bởi xã “đặt bút ký” cho một số hộ dân quyền sử dụng đất thuộc dự án của bộ Quốc phòng. Việc Chủ tịch UBND xã “hạ bút” viết lời chứng, ký tên, “cộp” dấu đỏ và chuyển đổi từ đất Quốc phòng sang thành đất thổ cư, đất vườn liền kề, đất ở cho các hộ có thời hạn sử dụng lâu dài. Tạo nên mâu thuẫn giữa đất quốc phòng và các hộ dân được quyền sở hữu đất đai tại khu vực này, mà cán bộ xã đã ký, phê duyệt, hợp thức hóa giấy tờ.

“Trong lòng thành phố có sân goft to to, nằm trong cái sân bay nhỏ nhỏ”

Để đợi chờ một dự án tương lai là sân bay Long Thành được hoàn thiện thì việc mở rộng dự án sân bay Tân Sơn Nhất là câu chuyện cần phải làm ngày hôm nay. Cuộc nói chuyện ngoài hành lang Quốc hội ngày 8/6 vừa qua, nhiều địa biểu Quốc hội đã đồng ý, kiến nghị nên sớm thu hồi diện tích dất sân golf trong sân bay Tân Sơn Nhất để mở rộng sân bay. Để đáp ứng số lượng hành khách ngày càng tăng, giải tỏa tình trạng ách tắc giao thông quanh khu vực, tình trạng ngập úng sân bay và “thu hồi đất quốc phòng”.

Việc xây dựng sân golf ở khu vực sân bay Tân Sơn Nhất với diện tích 157 ha vốn thuộc đất dự phòng của quân đội để bảo vệ T.p Hồ Chí Minh và sân bay Tân Sơn Nhất đã phải có tới 133 văn bản từ nhiều cơ quan khác nhau. Tuy nhiên, khi sân goft đã đi vào hoạt động và việc thu hồi lại là điều rất khó bởi nó mang tính rằng buộc pháp lý từ các giấy tờ cấp phép liên quan.

Nhưng nếu việc này còn chần chừ thì sẽ gây nên tình trạng ùn tắc và sân bay Tân Sơn Nhất không thể đáp ứng được toàn bộ nhu cầu hoạt động của xã hội. Vì đây là vấn đề trách nhiệm của người đương nhiệm và người tiền nhiệm trong quá khứ nên sẽ bị vướng mắc trong giải quyết. Nói cách hiểu dễ nhất thì đó là bên cũ tự buộc nút, bên mới nếu không biết tháo thì càng làm cho nút thắt chặt hơn. Khiến sân bay lâm vào tình cảnh “tiến thoãi lưỡng nan”, rất khó có phương án giải quyết phù hợp.

Việt mở rộng sân bay Tân Sơn Nhất là vấn đề cần làm của ngày hôm nay

Việt mở rộng sân bay Tân Sơn Nhất là vấn đề cần làm của ngày hôm nay

Sự việc Công ty cổ phần đầu tư Long Biên – thành viên của Công ty cổ phần Him Lam đầu tư dự án sân goft và khu phức hợp liên quan là sai trái với nội dung về mục đích đất quốc phòng, đặc biệt ở một vị thế được coi là “cửa ngõ” ra vào của các nước đến với Việt Nam. Việc sai nữa ở đây đó là cơ quan nhà nước đã cố tình hay làm ngơ đi để cấp phép dự án mà “chưa có trong tiền lệ lịch sử sân bay trên thế giới này”. Sân bay có thể là nơi mất nguy cơ và bị đe dọa đầu tiên về ngành hàng không, vùng không phận của quốc gia, nhưng sân golf thì vẫn có thể ngang nhiên hoạt động và chiếm một khoản đất “không nhỏ”. Có thể trong sự việc này đã có mặt của một số bộ phận thuộc “lợi ích nhóm”.

Công ty cổ phần đầu tư Long Biên là chủ đầu tư dự án sân goft và khu phức hợp liên quan

Công ty cổ phần đầu tư Long Biên là chủ đầu tư dự án sân goft và khu phức hợp liên quan

Quỹ đất dự phòng để phát triển sân bay đã bị thâu tóm vào lợi ích và hoạt động của tư nhân. Trong khi hiện nay công suất mỗi năm của 2 nhà ga sân bay Tân Sơn Nhất, ga quốc nội được thiết kế công suất 13 triệu hành khách, ga quốc tế là 10 triệu khách, mà thực tế thì sân bay Tân Sơn Nhất lại phải hoạt động 33-34 triệu hành khách mỗi năm, nằm trong nhóm 50 sân bay có lượng khách nhiều nhất thế giới. Vấn đề này đặt ra việc thu hồi 157 ha đất đang cho thuê là việc rất cần thiết.

Đại biểu Lâm Quang Đại – Chính uỷ quân chủng phòng không không quân cho biết: “sẽ thu hồi bất cứ thời điểm nào khi có nhu cầu để phục vụ quốc phòng hoặc khi có chỉ thị của cấp trên”. Nhưng vấn đề này cần phải có câu trả lời rõ ràng hơn về thời gian, việc công ty Công ty cổ phần đầu tư Long Biên sẽ bị thu hồi theo hình thức nào? Có thanh tra, kiểm tra về trách nhiệm của các cán bộ trong việc cấp phép sai trái đất quốc phòng vào hoạt động kinh doanh của tư nhân?…

Hiện nay, lỗ hổng lớn nhất trong quản lý đất đai của nước ta là vấn đề về sở hữu đất đai trong cơ chế thị trường; cơ chế việc thu hồi và bồi thường hỗ trợ tái định cư cho nhân dân; ban hành các quyết định hành chính về đất đai. Đặc biệt vấn đề đất quốc phòng bị sử dụng vào mục đích kinh doanh, chiếm hữu mà không phục vụ mục đích an ninh quốc gia, bảo vệ đất nước.

Sự việc đất quốc phòng bị lấn chiếm, chuyển đổi mục đích sử dụng ở xã Đồng Tâm và sân goft trong sân bay Tân Sơn Nhất là vấn đề cần phải khắc phục, sử đổi các quy chế cho phù hợp. Bởi nếu cứ giữ nguyên tình trạng này, đất quốc phòng bị “xâm chiếm”, khác gì quốc gia bị an nguy.

CTV Chắp Bút

Thích và chia sẻ bài này trên:
Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@trandaiquang.net